Dutch language English language

Voorproefjes - Poepende alken maken Groenland groen (1-4-2017, Kinderpagina)

Illustratie: Irene Goede

 

Soms is de lucht zwart in het noordpoolgebied. Frrrrrrrr, hoor je dan overal om je heen. Geen regenwolken, geen hagelstorm, maar een wervelwolk van tienduizenden kleine alken. Alken zijn zwart-witte zeevogels die een beetje op pinguïns lijken, maar wél kunnen vliegen. Ze leven rond de noordpool en vangen daar vis en kreeftjes. Kleine alken zijn de dwergen in de alkenfamilie: ze zijn niet groter dan een flinke goudhamster.

Maar die dwergen spelen een reuzegrote rol in het landschap. Dat ontdekten Deense wetenschappers op Groenland. Je denkt misschien dat heel Groenland wit is, maar dat is niet zo. Aan de randen is Groenland groen. Dat zagen de Vikingen ook al, toen zij er 1.000 jaar geleden gingen wonen en het land zijn naam gaven.

Dat groene komt door de kleine alken. Die mogen dan wel klein zijn, maar ze zijn wel met heel veel. Wel 20 tot 30 miljoen kleine alken leven er rond de noordpool. Ze broeden op steile hellingen, met tienduizenden op een kluitje.

Al die vogels laten heel wat poep vallen. Duizenden kilo’s per kolonie. Ieder jaar weer. En waar poep is, groeien graag planten. Dat is ook waarom boeren hun land bemesten. De kleine alken bemesten het noordpoolgebied. Niet met opzet, maar toch. Ze brengen voedingsstoffen van de zee naar het land. Op de meeste plekken waar geen ijs ligt, is het poolgebied kaal en rotsachtig. Maar onderaan de hellingen waar zeevogels broeden, is alles weelderig groen.

Al die planten en bloemen onder de vogelrotsen trekken ganzen, rendieren en muskusossen aan. En ook insecten, zangvogels en roofdieren zoals vossen. Zo zorgt de alkenpoep voor een rijke voedselkringloop. Bijna al het landleven in West-Groenland (wel 85 procent) dankt zijn bestaan aan de kleine alk, berekenden de Deense onderzoekers.

Maar de kleine alken kunnen in de toekomst last krijgen van klimaatverandering. Bijvoorbeeld omdat hun kreeftjes, die van ijs houden, dan niet meer voor de Groenlandse kust kunnen leven. Dat zou jammer zijn voor de kleine alken, maar dus ook voor al die planten en dieren in hun kielzog. En voor ons – want een grijs Groenland is vast een stuk saaier.

Bron: Proceedings of the Royal Society B (15 februari)

< Terug naar de voorproefjes
Copyright © 2010 - Alle rechten voorbehouden - Webdesign Laurens Mast Freelance Webdesign