Dutch language English language

Voorproefjes - Controverse rond het uitzetten van glasaal (4-2014)

 

Het uitzetten van glasaal in binnenlandse wateren kan de Europese palingstand redden, aldus de palingsector. Natuurorganisaties zijn kritisch.

Door Nienke Beintema
© bionieuws


Sinds 2 april heeft Stichting Duurzame Palingsector Nederland (Dupan) 10 miljoen jonge palingen uitgezet in Nederlandse binnenwateren. Deze glasaaltjes zijn gevangen voor de Franse kust, na hun Atlantische oversteek richting de Europese binnenwateren.

Het aantal uitgezette aaltjes is viermaal zo hoog als in 2013. Dat is mogelijk, aldus Dupan, doordat de natuurlijke aanwas ervan voor het derde jaar op rij is verdubbeld. In de jaren tachtig van de vorige eeuw werden jaarlijks nog meer aaltjes uitgezet: ongeveer drie keer zoveel als nu.

Natuurorganisaties luiden al jaren de noodklok: de palingstand is in de afgelopen vijftig jaar met circa 95 procent afgenomen. Door een Europese Verordening uit 2007 moeten alle lidstaten een aalherstelplan hebben en moeten zij jaarlijks 60 procent van de gevangen glasaal uitzetten in binnenwateren.

‘Dat uitzetten is nodig omdat vissen op veel plekken niet meer vrij de rivieren kunnen opzwemmen’, vertelt palingverwerker Alex Koelewijn. ‘Duizenden sluizen en gemalen versperren de weg. In Nederland heeft migrerende vis alleen toegang via de Rotterdamse haven.’ Koelewijn is voorzitter van Dupan, een verbond van palingvissers, -kwekers en -handelaren. De stichting ontvangt financiering van onder meer Economische Zaken en het Europese Visserijfonds om te werken aan herstel van de palingstand.

‘Dat uitzetten van glasaal is om allerlei redenen een zeer twijfelachtige zaak’, reageert Margreet van Vilsteren, dierwetenschapper in dienst van Stichting De Noordzee. ‘Vissers vangen nu glasalen weg die in de warme Franse binnenwateren veel sneller volwassen zouden worden dan in het koude Nederland.’ De palingstand in heel Europa is nog steeds dramatisch laag, benadrukt ze. ‘Ja, er arriveert meer glasaal, maar nog steeds maar enkele procenten van de oorspronkelijke aanwas.’

Haar voornaamste bezwaar is echter dat de sector aan het uitzetten het woord ‘duurzaam’ verbindt. Wetenschappers zijn het er volgens Van Vilsteren over eens dat vissers de vangst nu tot nul moeten reduceren, wil de palingstand zich ooit herstellen. ‘Iedere volwassen paling die je wegvangt, is er een te veel.’ Ze verwijst naar recente conclusies van de International Council for Exploration of the Sea, die tweehonderd wetenschappelijke instituten vertegenwoordigt. ‘Dupan financiert het uitzetten van glasaaltjes met geld dat is verdiend met palingconsumptie’, vervolgt Van Vilsteren. ‘Ze proberen palingvangst te legitimeren met die herstelmaatregelen en noemen dat duurzaam. Als je de paling effectief wilt redden, moet je hem gewoon niet vangen.’

Koelewijn van Stichting Dupan: ‘Wij zeggen niet dat de palingvangst nu duurzaam is, maar dat hij dat kan worden. Onze sector zet zich daar op Europees niveau voor in.’ Volgens hem gaat het helemaal niet zo slecht met de paling. ‘Er zijn er inderdaad minder dan in de jaren zeventig, maar toen was het ecosysteem sterk geëutrofieerd en konden palingen vrij migreren. Dat is dus geen goede referentie. Bovendien: de dichtheden aan glasaal zitten nu op veel plekken al aan de maximale draagkracht van het ecosysteem.’ Natuurorganisaties bestrijden dat standpunt, op basis van verschillende studies.

Palingvangst stopzetten is volgens Koelewijn een slecht idee. ‘Dan krijg je ongereguleerde toestanden. Het is de palingsector die zich nu inzet voor de soort, die stroperij tegengaat en die volwassen dieren over de sluizen heen helpt.’

Beide partijen zijn het erover eens dat de sluizen een probleem zijn. Plannen voor aanpassingen voor vispassage zijn onlangs uitgesteld tot 2027. ‘Terwijl het niet veel hoeft te kosten’, zegt Koelewijn. ‘Eenvoudige vistrappen zijn al beschikbaar, en aangepast sluisbeheer kost niets. Daar hebben ook andere vissoorten baat bij.’


< Terug naar de voorproefjes
Copyright © 2010 - Alle rechten voorbehouden - Webdesign Laurens Mast Freelance Webdesign