Dutch language English language

Voorproefjes - Moorden oplossen in de natuur (5-7-2014)

 

Natuurdetective Jac. P. Struiner laat kinderen kennismaken met de spannende kanten van de natuur. ‘Er is niets zo mooi als met een hele groep door het bos heen rennen.’

Door Nienke Beintema
© bionieuws


Overal in de natuur zijn sporen van moord te zien. Een afgebeten vogelveer, botsplinters in een vossendrol, de resten van een meikever. Achter al die vondsten zit een verhaal. Dat is de insteek van Jac. P. Struiner, de natuurdetective die kinderen meeneemt de natuur in om dit soort verhalen uit te pluizen.

Jac. P. Struiner is een van de alter ego’s van Jacco Steendam, een natuureducatie-ondernemer uit Nijmegen. Steendam organiseert excursies voor scholen, kinderopvang en partijtjes, hij maakt exposities en theatervoorstellingen, en hij fotografeert en maakt educatiematerialen. ‘Ik wil graag de duistere kant van de natuur laten zien’, zegt Steendam. ‘De verhalen vertellen die je niet zo vaak hoort. Er is geen betere manier om de interesse van kinderen te prikkelen.’


Verzamelen
Steendam studeerde milieukunde en werkte daarna 14 jaar in het Natuurmuseum van Nijmegen. ‘De collectie van dat museum is een bijzonder allegaartje’, vertelt hij. ‘Er zijn bijvoorbeeld allerlei rariteiten die paters ooit van verre reizen hebben meegenomen. Dat heeft mijn enthousiasme voor gekke dingen behoorlijk aangewakkerd.’

Als kind was Steendam al aan het verzamelen. Altijd naar buiten, alles meenemen wat hij vond en uitvogelen wat het verhaal achter zijn vondsten was. ‘In het Nijmeegse Natuurmuseum kon ik die passie verder ontwikkelen. Dat was een prachtige proeftuin. Ik kon daar heerlijk experimenteren met exposities, verhalen, werken met zintuigen, gekke excursies... Zes jaar geleden ben ik voor mezelf begonnen.’

Als Boswachter Beer begon Steendam theatervoorstellingen voor kinderen te maken. Zo ontdekte hij dat theater een krachtig hulpmiddel is voor natuur- en milieueducatie. ‘Een vriend van mij, die veel naar CSI kijkt, kwam met het idee van de natuurdetective’, vertelt hij. ‘Veel van wat je in de natuur vindt, heeft te maken met misdaad. Dat is een leuke insteek voor kinderen.’

Als natuurdetective Jac. P. Struiner blijft Steendam een hele middag in zijn rol. Hij vertelt het een en ander over een voorwerp uit de natuur, waarbij hij een moordverhaal introduceert. ‘Ik beweer dan dat ik het heel beroemd ben’, vertelt hij, ‘en dat ik dag en nacht in de weer ben om dit soort zaken op te lossen. Kinderen gaan al snel helemaal mee in het verhaal, in die fantasiewereld. Ze vinden het reuze spannend. Je moet natuurlijk wel uitkijken dat je er niet te ver in gaat. Vooral bij kleuters neem ik af en toe wat gas terug.’

Allereerst praat de natuurdetective met de kinderen over wat ze allemaal aan zo’n voorwerp kunnen zien en waar ze op kunnen letten om het verhaal te achterhalen. Daarna gaan de ze zelf aan de gang met bijvoorbeeld een schedel of een vossendrol. Aan het eind van die introductie krijgen ze allemaal een diploma. Daarna gaan ze natuurlijk zelf naar buiten, als echte natuurdetectives. ‘Ik laat de kinderen los in een natuurgebied en daarna gaat de rest vanzelf.’ Hij lacht. ‘Ik word daar heel erg blij van, en de kinderen zelf ook.’

Steendam draait zijn programma met kinderen van alle leeftijden, tot en met middelbare school. ‘Zowel buitenschools als binnen het curriculum’, zegt hij. ‘Soms geef ik een gastles, of ik zet een week lang een school helemaal op zijn kop. Of ik word ingeschakeld bij excursies of kampen vanuit bezoekerscentra.’ Dat doet hij bijvoorbeeld via Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, de Stichting Stad en Natuur in Almere en ook het festival Oerol op Terschelling. Steendam: ‘Daar had ik een expositie van strandvondsten. Zeevogels, zeezoogdieren, schelpen, zelfs vlinders die op trek zijn. Mensen reageerden vaak heel verbaasd dat je dat allemaal kunt vinden. Ze mogen in mijn exposities alles aanraken. Mijn hoop is dat ze daardoor zelf in de natuur beter gaan kijken.’


Wildernis
Steendams drijfveer is mensen op die manier enthousiast maken voor de natuur. ‘Voor mij is de natuur zó’n passie dat ik niet snap hoe mensen zonder kunnen leven. Dat natuur ze niet interesseert. Als ze ook maar een klein beetje de lol ervan gaan inzien, dan heb ik mijn doel bereikt.’ Zijn lessen en programma’s bestaan, zo schat hij zelf, voor de helft uit leren en voor de helft uit plezier maken. ‘Lol, humor. Gekke dingen doen, over sloten springen, in bomen klimmen. Er is niets zo mooi als met een hele groep door het bos heen rennen.’

En die aanpak lijkt aan te slaan. Tot nu toe werkte hij met zestig scholen en een tiental andere opdrachtgevers, en die komen telkens bij hem terug. ‘Dit najaar ga ik ook weer aan de slag als Boswachter Beer’, zegt hij. ‘Het gaat gewoon door, ik kan er nog steeds in groeien.’

Wat hij verder nog wil ontwikkelen? ‘Struintochten in echte wildernis in het buitenland. Bijvoorbeeld in Afrika. Dat mensen een idee krijgen van hoe ongelooflijk mooi zo’n ecosysteem in elkaar zit.’


< Terug naar de voorproefjes
Copyright © 2010 - Alle rechten voorbehouden - Webdesign Laurens Mast Freelance Webdesign